Asitler ve Bazlar
ETİKETLER : amonyak formülü, amonyak nedir, amonyak özellikleri, asetik asit formülü, asetik asit nedir, asetik asit özellikleri, asit baz, asit baz dengesi, asit baz kavramları, asit baz reaksiyonları, asit baz tanımları, asit baz tepkimeleri, asit nedir, asit ve bazlar, asit ve bazlar nedir, asit ve bazlar nerelerde kullanılır, asitler bazlar ve ph, asitler ve bazlar özellikleri, asitlerin özellikleri, asitlerin ph değerleri, baz nedir, bazlar ve özellikleri, bazların kullanım alanları, bazların özellikleri, benzoik asit özellikleri, folik asit eksikliği, folik asit içeren yiyecekler, folik asit nedir, formik asit formülü, formik asit kullanımı, formik asit nedir, fosforik asit formülü, fosforik asit nedir, hidrosiyanik asit, kalsiyum hidroksit formülü, kalsiyum hidroksit kullanım alanları, kalsiyum hidroksit nedir, kimya, konu anlatımı, kuvvetli asitler, kuvvetli bazlar, nitrik asit formülü, nitrik asit nedir, ph değerleri tablosu, ph kavramı, potasyum hidroksit formülü, potasyum hidroksit nedir, sodyum hidroksit nedir, sodyum hidroksit nerede bulunur, sülfürik asit formülü, sülfürik asit nedir, video, vikipedi
Asitlerin ortak özellikleri şunlardır.
1. Suda çözündüklerinde iyon oluştururlar. Bu nedenle asitlerin sulu çözeltileri az ya da çok elektrik akımını iletir.
2.Tatları ekşidir. Limonun ekşiliği içindeki sitrik asitten, sirkenin ekşiliği içindeki asetik asitten ileri gelir.
3.Boya maddelerine etki ederler. Örneğin; turnusol boyasının rengini kırmızıya dönüştürürken, fenolftalein boyasını renksizleştirirler.
4. Aktif metallerle tepkimeye girerek hidrojen gazı oluştururlar. Bu tepkimeyi alkali ve toprak alkali metallerin tümü ile Fe, Zn ve Al gibi soy olmayan metaller verir.
Cu, Hg ve Ag gibi yarı soy metallere yapısında oksijen bulunmayan HCl, HBr gibi asitler etki etmez. Bu metallere HNO3 ve H2SO4 gibi kuvvetli asitler etki eder. Ancak bu tepkimelerde asitler asit olarak değil yükseltgen olarak etki eder. Yani bu tepkimelerde H2 gazı değil H2O oluşur. Au ve Pt gibi soy metallere asitlerin hiçbiri yalnız başına etki edemez.
5. Karbonat ve bikarbonatlarla tepkimeye girerek CO2 gazı oluştururlar.
6. Bazlarla birleşerek tuz ve su oluştururlar. Bir asidin hidrojeni yerine metal veya amonyum iyonunun geçmesiyle oluşan bileşiğe tuz denir. Bir asit bazla birleştiğinde hem asit hem de baz özelliklerini kaybeder. Bu nedenle asitlerle bazlar arasındaki tepkimelere nötrleşme tepkimesi denir.
Nötrleşme, gerçekte H+ ve OH– iyonlarının birleşerek H2O oluşturmaları olayıdır. Bu nedenle nötrleşmenin net iyon denklemi; H+(suda) + OH–(suda) → H2O(s) şeklindedir.
Asitler, yalnız bazlarla değil, bazik oksitlerlerle (metal oksitlerle) de tuzları oluşturur.
7. Asit oksitlerin su ile tepkimeleriyle elde edilirler. SO3(g) + H2O(s) → H2SO4(suda)
Bazların Özellikleri
1. Suda iyon oluşturarak çözünürler. Çözeltileri elektrik akımını iletir.
2. Tatları acıdır. Sabun köpüğünün acılığı yapısındaki sodyum hidroksitten, karabiberin acılığı yapısındaki piperidin bazından ileri gelir.
3. Boya maddelerine etki ederler. Kırmızı turnusolu mavi, renksiz fenolftaleini pempe yaparlar.
4. Amfoter metallerle (Zn, Al, Pb, Sn…) tepkimeye girerek hidrojen gazı oluştururlar.
Al, Pb ve Sn da amfoter özellik gösterir. Bu elementlerin hem kendileri hem de oksitleri ve hidroksitleri amfoter özellik gösterir.
5. Elle tutulduklarında kayganlık hissi verirler. Sabunun, yumurta akının ve deniz suyunun kayganlıkları yapılarındaki bazlardan kaynaklanır.
6. Asitleri nötrleştirirler. Yani asitlerle veya asit oksitlerle tuzları oluştururlar.
7. Metal oksitlerin su ile tepkimesinden elde edilirler.
Asitler ve Bazların Tanımı
1. Arrhenius (Arenyus) Asit – Baz Tanımı
Arhenius, bileşikleri suyla etkileşimine göre asit veya baz olarak tanımlamıştır. Arrhenius’a göre;
Asit : Suda H+ iyonu oluşturacak şekilde ayrışan maddedir.
Asitler suda H+ oluşturduklarından suyun [H+] ni artırırlar.
Baz : Suda OH– iyonu oluşturacak şekilde ayrışan maddedir.
Bazlar suyun [OH–] ni artıran maddelerdir.
Arrhenius’e göre asitler HX , bazlar MOH genel formülüne sahiptir.
2. Bronsted Lowry Asit – Baz Tanımı
Bronsted ve Lowry asitleri ve bazları biraz daha genel anlamda tanımlamıştır. Bunlara göre;
Asit: Karşısındaki maddeye H+ verebilen
Baz: Karşısındaki maddeden H+ alabilen (veya H+ bağlayabilen) maddedir.
Bronsted – Lowry’ye göre bir tepkimede bir asit-baz çifti tepkimeye girerek yeni bir asit baz çifti oluşturmaktadır. Girenler tarafında asit olan madde H+ iyonunu kaybederek baza; baz olan madde H+ kazanarak aside dönüşmektedir. Bu teoride aralarında H+ kadar fark olan asit- baz çiftine eşlenik (konjuge) asit-baz çiftidenir.
3.Lewis(Livayz) Asit – Baz Tanımı
Brönsted-Lowry asit-baz tanımı da bir başka maddeyi referans alarak yapılan tanımdır. Daha genel bir asit-baz tanımı Lewis tarafından yapılmıştır. Lewis’a göre;
asit: elektron nokta yapısında elektron boşluğu bulunduran ve dolayısıyla elektron çifti bağlayabilen,
baz: elektron nokta yapısında ortaklanmamış elektron çifti bulunduran ve dolayısıyla elektron çifti verebilen maddedir. Negatif yüklü iyonlar genellikle Lewis bazı olarak davranır.
Asit ve Bazların Kuvveti
Asitler ve bazlar suda az ya da çok iyonlaşır. Sulu çözeltisinde yüzde yüze yakın oranda iyonlaşan asit veya bazlara kuvvetli asit veya kuvvetli baz denir.
Suda çözündüğü hâlde çok az iyonlaşan asit veya bazlara zayıf asitler veya zayıf bazlar denir. Zayıf bir asidin (HA ile gösterilir) sulu çözeltisinde asidin büyük bir bölümü molekül hâlinde bulunur. Molekül hâldeki asit ile oluşan iyonlar arasında bir denge kurulur.
Kuvvetli bir asidin veya bazın çözeltisi su ile seyreltilirse asidin veya bazın iyonlaşma yüzdesi değişmez. Ancak kuvvetli asit çözeltisinin [H+], kuvvetli baz çözeltisinin [OH–] derişimi azalır. Zayıf bir asidin (veya bazın) derişimi düşürülürse iyonlaşma yüzdesi artar. Ancak zayıf asit çözeltinin H+ derişimi, azalır.
Asit ve Bazların Değerliği
Bir asit molekülünün suda oluşturabildiği proton (H+) sayısına o asidin değerliği denir. Örneğin; bir HCl molekülü suda bir tane H+ oluşturduğundan bir değerlidir.
Bir bazın değerliği, bazın bir molekülünün suda oluşturduğu OH– iyonu (veya yapısına katabildiği proton) sayısına eşittir. Buna göre, NaOH ve KOH bir değerli, Ba(OH)2 iki değerli bazdır.
PH Kavramı
Bir maddenin asit veya baz olduğunu belirleyen ; asit veya baz kuvveti hakkında bilgi veren kavramdır. Bir maddenin ph değeri suda çözündüğünde ortama verdiği H+ veya OH- iyon sayısına bağlı olarak belirlenir. Ph değeri 0-7 arasında ise madde asidik, 7-14 arasında ise baziktir.
1.) Bir maddenin suya çözündüğünde ortama verdiği H+ sayısı arttıkça ph değeri düşer ve asitlik kuvveti artar.
2.) Ph değeri sıfıra yaklaştıkça madde daha kuvvetli bir asit olur.
3.) Madde suya çözündüğünde ortama verdiği OH- iyonu sayısı arttıkça ph değeri artar ve ph değeri 14′e ne kadar yakınsa madde o kadar kuvvetli bir baz olur.
4.) Eğer maddenin suda çözündüğünde ortama verdiği H iyonu ile OH iyonu sayısı eşit ise ph değeri 7′dir ve madde nötrdür.
Bazı asit ve bazların değerlikleri aşağıda verilmiştir.
Asidin formülü Asidin adı Değerliği
HCl Hidroklorik asit 1
HNO3 Nitrik asit 1
H2SO4 Sülfürik asit 2
H3PO4 Fosforik asit 3
H4P2O7 Pirofosforik asit 4
Bazın formülü Bazın adı Değerliği
NaOH Sodyum hidroksit 1
KOH Potasyum hidroksit 1
Ba(OH)2 Baryum hidroksit 2
Al(OH)3 Alüminyum hidroksit 3
NH3 Amonyak 1
Elementlerin oksitlerinin asit veya baz değerlikleri suda oluşturduklarında asit ya da bazın değerliğine eşittir.
N2O5 + H2O → 2HNO3 (1 değerli asit)
CO2+ H2O → H2CO3 (2 değerli asit)
BaO + H2O → Ba(OH)2 (2 değerli baz)
Fe2O3 + 3H2O → 2Fe(OH)3 (3 değerli baz)
Önemli asit ve bazların özellikleri ve kullanıldığı alanları aşağıda bulabilirsiniz.
Formik Asit Nedir- Formik Asit Kullanımı (HCOOH)
Bakterilere küf ve mayalara etki eder.
Mikrobik bozunmayı önlemek için gıdalarda koruyucu olarak kulanılır… ( Karınca salgısında bol miktarda bulunur)
Asetik Asit Nedir CH3COOH)
Sirke asidi olarak bilinir. Asetik asitin %5-8 likçözeltisİ sirke olarak kullanılır. Asetik asit birçok ilaç endüstri maddesinin kullanılmasında kullanılır.Tahriş edici bir kokouya sahip bir sıvıdır. Alüminyum asetat tuzu,taze kesilmiş yaralarda kan dindirici olarak kullanılır.
Sorbit Asit (HC6H7O2):
Küf ve mayaların gelişmesine engel olur.Bu özelliğinden dolayı yiyeceklerde antimikrobik koruyucu olarak kullanılır. Kokusu lezzeti yoktur.
Sülfürik Asit Nedir – Sülfürik Asit Formülü (H2SO4)
Endüstüride kullanılan en önemli asit ve dünyada en çok üretilen kimyasallardan biridir. SO2 gazı kullanılarak Kontakt metodu denilen bir metotla üretilir. Endüstride bir çok alanda kullanılan bu asit özellikle gübre üretiminde, amonyun sülfat üretiminde, patlayıcı yapımında, boya sanayisinde ve petrokimya sanayisinde kullanılmaktadır.
Benzoik Asit Formülü – Benzoik Asit Nedir(C6H5COOOH):
Beyaz renkli iğne ve yaprakçık görünümünde bir maddedir.Gıdalarda mikrobik bozunmayı önlemek için kullanılır. En çok kullanıldığı alanlar,meyva suyu,marmelat,reçel,gazlı ,içecekler,turşular ,ketçap ve benzeri ürünlerdir. Benzoik asit, bir çok bitkinin yaprak ,kabuk ve meyvelerinde bulunur.Benzoik asit genellikle sodyum tuzu olarak (Sodyum benzoat) kullanılır. İlave edildiği bitkinin tadını etkiler.
Folik Asit Nedir – Folik Asit Eksikliği : (C19H19N7O6)
Folik asit dokularında az da olsa bulunur.Folik asit en çok koyu yeşil yapraklı sebzeler ve gıda olarak kullanılan hayvanların böbrek ve karaciğerlerinde bulunur. Biftek, huhubat, sebzeler,domates,peynir ve sütte az miktarda bulunur.Folik asit eksikliğinde vücutta anemi (kansızlık )ortaya çıkar.
Hidrojen Sülfür Nedir (H2S):
Renksiz bir gazdır. Kokmuş yumurtayı andıran bir kokusu vardır. Çok zehirlidir. Uzun zaman solunduğunda insanı öldürebilir. Havada seyreltik olarak bulunduğunda yorgunluk ve baş ağrısı yapar.
Nitrik Asit Nedir – Nitrik Asit Formülü (HNO3):
Nitrik asit,dinamit yapımında kullanılır. Nitrik asitin gliserin ile reaksiyonundan nitrogliserin meydana gelir. Ayrıca nitrik asit NH4NO3 içeren gübrelerin üretiminde kullanılır.
Fosforik Asit Nedir – Fosforik Asit Formülü T(H3PO4)
Saf fosforik asit,renksiz kristaller halinde bir katıdır. Fosforik asit,en çok fosfatlı gübrelerin yapımında ve ilaç endüstrisinde kullanılır.
Hidroflorik Asit(HF):
Hidroflorik asit yüksek oktanlı benzin yapımında ,sentetik kriyolit (Na3AlF6) imalatında kullanılır. Ayrıca hidroflorik asit camların üzerine şekiller yapmak için kullanılır. Bu iş için,önce cam eşya yüzeyi bir parafin tabakası ile kaplanır.
Sonra parafinin üzerine bir çelik kalem ile istenen şekil çizilir. Bu çizgilere hidrojen florür gazı veya çözeltisi tatbik edilir. Camdaki parafin temizlendikten sonra camda yalnız sabit şekiller kalır.
Sodyum Hidroksit Nedir – Sodyum Hidroksit Nerede Bulunur(NaOH):
Beyaz renkte nem çekici bir maddedir. Suda kolaylıkla çözünür ve yumuşak kaygan ve sabun hissi veren bir çözelti oluşturur. Sodyum hidroksit,laboratuvarlarda CO2 gibi asidik gazları yakalamak için kullanılır. Endüstride bir çok kimyasal maddenin yapımında ,yapay ipek,sabun,kağıt,tekstil,boya, deterjan endüstrisinde ve petrol rafinerilerinde kullanılır.
Potasyum Hidroksit Nedir – Potasyum Hidroksit Formülü(KOH):
Endüstride arap sabunu üretiminde,pillerde elektrolit olarak ve gübre yapımında kullanılır.
Kalsiyum Hidroksit Nedir – Kalsiyum Hidroksit Formülü(Ca(OH)2):
Beyaz bir toz olup,suda hamurumsu bir görünüş alır. Sönmemiş kirece su ilave edilmesi ile elde edilir. Kalsiyum hidroksit asidik gazların uzaklaştırılması (Hava gazından hidrojen sülfürün uzaklaştırılması gibi),kireç ve çimento yapımı alanlarında kullanılır.
Amonyak nedir – Amonyak formülü – Amonyak özellikleri(NH3):
Renksiz,kendine özgü keskin kokusu olan bir gazdır. Sıvı amonyak özellikleri bakımından suya benzer, polar yapıdadır,hidrojen bağı yapar ve su gibi iyonlarına ayrışır. Amonyak endüstride en çok azotlu gübrelerin ve nitrik asitin üretiminde başlangıç maddesi olarak kullanılır. Zayıf baz olarak ve birçok Laboratuvarlarda ise amonyak ,zayıf baz olarak ve birçok kimyasal maddenin elde edilmesinde kullanılır. Amonyak bilhassa nitrik asit ve amonyum tuzları imalatında,üre,boya,ilaç ve plastik gibi organik madde imalatında kullanılır. Amonyak gazı normal sıcaklıkta basınç uygulandığında kolaylıkla sıvılaşır oluşan bu sıvının buharlaşma ısısı yüksektir (327 kcal/g ) bundan dolayı amonyak endüstride soğutucu olarak kullanılır.
Hidrosiyanik Asit(HCN):
Tabiatta bulunan zehirlerin en kuvvetlisidir. HCN’nin kokusu şeftali çekirdeği içi kokusuna benzer. Metreküpte 34 miligram HCN varlığında kokusu hissedilir. Öldürücü dozu konsantrasyonuna bağlıdır. Mesala,200 mg/m3 konsantrasyonda öldürücü doz 2000 mg dk/m3’tür.
Videolu konu anlatımında asit ve bazlar, asit ve bazlar nedir, asitler ve bazlar özellikleri, vikipedi, asit ve bazlar nerelerde kullanılır, asitler bazlar ve ph, konu anlatımı, kimya, video, asit nedir , asitlerin özellikleri, bazlar ve özellikleri, bazların özellikleri, bazların kullanım alanları, kuvvetli bazlar, kuvvetli asitler, baz nedir, asit baz tanımları, asit baz kavramları, asit baz, asit baz tepkimeleri, asit baz reaksiyonları, asit baz dengesi,ph kavramı, asitlerin ph değerleri, ph değerleri tablosu, formik asit nedir, formik asit formülü, formik asit kullanımı, asetik asit nedir, asetik asit özellikleri, asetik asit formülü, sülfürik asit nedir, sülfürik asit formülü, benzoik asit özellikleri, folik asit eksikliği, folik asit nedir, folik asit içeren yiyecekler, nitrik asit formülü, nitrik asit nedir, fosforik asit nedir, fosforik asit formülü, sodyum hidroksit nedir, sodyum hidroksit nerede bulunur, potasyum hidroksit nedir, potasyum hidroksit formülü, kalsiyum hidroksit formülü, kalsiyum hidroksit nedir, kalsiyum hidroksit kullanım alanları, amonyak özellikleri, amonyak nedir, amonyak formülü, hidrosiyanik asit detaylı olarak anlatılmış. Örnek soru ve çözümlerle konu pekiştirilmiştir. İyi seyirler verimli çalışmalar dilerim..